Austurland er unaðsreitur jarðfræðinga! Kjörið er að hefja yfirreiðina í Lóninu austan Hornafjarðar þar sem finna má sérlega vel heppnuð sýnishorn kvikuhólfa og blendinna kvikuhólfa. Nægir þar að nefna Svínhólanámu við Össurá í. Lóni. Það er talin vera forn gígfylling. Þar er hægt að finna ýmsar tegundir koparútfellinga ásamt sinkblendi og fleiri málmsamböndum. Margar aðrar gerðir innskota er að finna í Lóninu. Suð-Austurland er einnig auðugt að mismunandi strandgerðum; set- og rofströndum aukl rifmyndana. Í Berufirði er margt sem gleður jarðfræðiaugað, t.a.m. eitt kunnasta flikrubergslag landsins, Skessulagið sem sker sig úr fjallendinu millum Berufjarðar og Reyðarfjarðar. Skessulagið  er arfur frá tertíergosum  í Breiðdalseldstöðinni. Fjallgarðurinn er raunar allur ein rakin jarðfræðikennslustund, upprunninn á Tertíertímabilinu og að mestu leyti blágrýtisstafli með líparítskriðum og fjöllum inn á milli. Berufjörður og Breiðdalur deila bróðurlega fjallgarði en innri hluti hans er um átta milljón ára gömul megineldstöð frá Tertíertímabilinu. Á Breiðdalsheiði gnæfa tindar í allt að1100 m. hæð. Kjarni Breiðdalseldstöðvarinnar er við Dýrhallstind, Rauðafell, Matarhnjúk, Ófærudalsnafir og Berufjarðartind.
    Heimsókn í Breiðdalssetur veitir fróðlega innsýn í jarðfræði landshlutans og rannsóknir nýsjálenskra jarðfræðingsins G.P.L. Walkers þar. 1955-1965 kortlagði Walker jarðlög víða á Austur- og Suð-austurlandi. Eftir hann liggja markverð skrif um  jarðfræði Breiðdals, Skriðdals og nærliggjandi fjarða. Einnig skrif um landmótun, samsetta bergganga, flikruberg og geislasteinabelti eystra.
Rannsóknir Walkers sýna að berggrunnur Austurlands er sprottinn af megineldstöðvum, á sama hátt og enn má sjá á eldvirkum svæðum hér á landi. Hann taldi að myndun hraunlagastaflans og innskota hafi tengst landreki út frá gosbeltinu og sigi jarðskorpunnar.eldfjöllum. Í fjallgörðinum milli fjarðanna norðan Breiðdals má finna ummerki um fornt eldfjall eða megineldstöð, Reyðarfjarðar-eldstöðina, er spratt hér fyrir 11 milljónum ára. Hér má greina óregluleg og lagskipt hallandi jarðlög með óreglulegum halla, þykkum setbergslögum og súru bergi af ýmsum toga. Þykkt eldstöðvarinnar hefur verið 600-800 m. Norðar í fjórðungnum finna jarðfræðingar fleiri sælureiti fyrir fræði sín, s.s. Borgarfjörð eystra og þó einkum hina nafntoguðu Stórurð. Álitið er að hún hafi myndast er ísaldarjökullinn risti björg er á leið hans urðu og bar síðan stóreflis hnullunga með sér á framsrás sinni, allt að 7 kílómetra leið. Víknaslóðir, austan Borgarfjarðar, eru einnig áhugavert jarðfræðisvæði með sína svörtu móbergs- og basalthamra. Inn til landsins má svo nefna Jökuldalinn með sethjöllum frá ísaldarlokum og nútíma, auk vísbendinga um umfangsmiklar breytingar á sjávarstöðu í lok ísaldar. Kverkfjöll, Askja og Gæsavatnaleið eru síðan jarðfræðiundur er fylla heilu ritin.